|
|
Untitled Document
|
Kocaköy Kaymakmlığı S.Y.D.V. Başkanlığı Resmî Web Sitesi |
|
|
 |
İlimizin en küçük ve en yeni ilçesi olan Kocaköy İlçesinin
Merkezi, 40°28’ doğu boylamı ile 30°07’ kuzey
enlemininkesiştiği koordinat noktasında, Diyarbakır-Bingöl
karayolunun (D 950) 62. km’sine rastlayan kesimin 3 km kadar
batısında yer almaktadır. Kocaköy, Güneydoğu Toroslarının
Pütürge-Sason yayını oluşturan dağ silsilesinin güney
eteklerini oluşturan peneplenler üzerinde kuruludur. Burası,
Afrika-Arabistan tektonik plâkasının Avrasya lâkasıyla
“çarpıştığı” çizgidedir. Dolayısıyla ortalama otuz kırk
yılda bir hayli yıkıcı depremlerin görüldüğü bir yöremizdir.
Rakım, ortalama 950 m. Civarındadır. En yüksek noktalar,
nakil baz istasyonu direğinin kurulduğu Pirî Mezarı Tepe 978
m., Mezarlık Tepesi 973 m. yüksekliktedir. İlçe merkezinin
kurulduğu zemin, dağlık kesimi ovalık kesimden ayıran geniş
bir vadinin güneye bakan yamacındadır. Bu vadi, doğu-batı
istikametinde uzanan ve mevsimlik sularını Ambar Çayına
boşaltan Navadar Deresinin yer aldığı vadidir. İlçe
merkezini oluşturan ve zamanla genişleyip yayılan kasaba,
batıdaki Ambar Çayına dökülen derelerden Navadar Deresi ve
Derin Dere ile doğudaki Derun Çayına uzanan Alanpınarı (Kaniyaalan)
deresinin havzalarının su ayırım çizgilerini de içine
almaktadır.
|
|
 |
|
İlçe merkezinin yerleştiği alan, kuzeyde kalsiyum minerali bakımından
zengin kayalar oluşturur. Güneyde ise, deniz yumuşakçaları fosilleri
bakımından zengin sediment tortulu kaya formları ile kaplıdır.
İlçe merkezi, idari bakımdan dokuz mahalleye bölünmüştür. Bunlardan Kaya
Mahallesi, Yenişehir Mahallesi ile Şeyhşerafettin Mahallesi asıl bünyeyi
oluşturur. Diğer altısı ise, ilçe merkezine hayli uzak yerleşim
birimleridir. Yakınlık sırasına göre bu mahallelerimizin kuş uçuşu
mesafeleri şöyledir: Kokulupınar 2.5 km, Çakmaklı 2.75 km, Hacıreşit
3.75 km, Eyüpler 5 km, Şerifoğulları 7.5 km ve Çayırlı 11.25 km...
Bunlardan Çayırlı Mahallesine giden yolun yaklaşık 16 km. olduğunu ifade
etmek, yerleşmenin dağınıklığı hakkında bir fikir vermeye yeterlidir.
Burada, Yazı köyünün bu altı mahallemizden daha yakın olduğunu söylemek
de yerinde olur.
|
|
 |
İlçeye bağlı köylerden Boyunlu, Yazı ile Şaklat dağlık kesimde;
Bozbağlar, Bozyer, Çaytepe, Suçıktı ve Günalan ovalık kesimde
kurulmuşlardır. Doğuda Arkbaşı ile Tepecik, batıda ise Ambar köyü, bu
iki kesimin sınırına kurulu bulunan köylerimizdir.
İlçede etkili olan iklim, tipolojik olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi
iklimi ile Doğu Anadolu Bölgesi iklimi arasında geçiş formu niteliğini
arz eder. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlı geçer. Bahar
mevsimleri yağışlı ve kısa süreli olur. Hasat mevsimi 15 mayısta başlar.
İlçenin dağlık arazileri bozuk meşeliktir. Fakat bunlar da hızla yok
olmaktadır. İlçe genelinde öteden beri süregelen ve özellikle 1960’lı
yıllarda hızlanan ağaç ve orman kıyımı yüzünden, yarım asır önce
ormanlarla kaplı olan dağlık kesimler ile bilhassa Ambar Çayı vadisi,
bugün gittikçe çoraklaşmaktadır.
İKLİM
İlçede, bugüne kadar istatistiklere esas olmak üzere ölçümler yapılmamış
olmakla birlikte, Diyarbakır ili değerlerinden hareketle takribi
sonuçlara ulaşabiliriz. Kocaköy ile il merkezi arasında 300 metre’ye
varan rakım farkı mevcuttur. Bu itibarla sıcaklık ortalamalarının İl
ortalamalarının yaklaşık 2°C altında seyreder. Dolayısıyla ortalama
yüksek sıcaklık 20.5°C, en yüksek sıcaklık 44°C; ortalama düşük sıcaklık
6°C, en düşük sıcaklık ise -26°C civarındadır.
Yağış rejimi daha çok Akdeniz İklimi kökenli olduğundan kış ve bahar
yağışları görülür. Soğuk aylarda, Orta Akdeniz üzerinden gelen cephe
yağışları etkili olur. Eylül sonu ve özellikle mayıs aylarında ise
“kırkikindi” denilen ani, kısa süreli ve şiddetli konveksiyon yağışları
görülür. Diyarbakır’ın aldığı ortalama yağış miktarı, yıllık 496 mm
olarak belirlenmiştir. Uç değerler ise 200 mm ile 730 mm arasında
değişir. Kocaköy’ün, bu değerlerden en az 50 mm daha bol yağış aldığını
söyleyebiliriz.
Kocaköy’de yıllık karlı gün sayısı ortalama 25 civarındadır. Bu, il
ortalamasının iki katına varan bir değerdir. Öyle ki, Kocaköy’ün Kaya
Mahallesinde, Hükümet Konağının bulunduğu tepedeki karlar, bazen
Çakmaklı Mahallesinden 20 gün sonra kalkar.
İlçe merkezini sınırlayan doğal faktörler; doğuda Diyarbakır Bingöl
karayolu, Batıda Ambar Çayı, Kuzey batısında hani ilçesi, kuzey
doğusunda Lice ilçesi, Güneyinde Diyarbakır merkez köyleridir. |
|
|
|
|
|
